تبلیغات
وبلاگ ققنوس - ویژگی های شعری شهریار
 
 
كاربر گرامی،به انجمن ادبی ققنوس خوش آمدید!   WellCome To Ghooghnous.mihanblog.com
 
موضوعات سایت
بخش های سایت
  غزل

  شعر نو
  طرح
  دوبیتی
  رباعی
  ترانه
  داستان

جستجو


لوگو سایت

وبلاگ ققنوس


تقویم روز

دیکشنری آنلاین


موضوعات سایت
بخش های سایت
  غزل

  شعر نو
  طرح
  دوبیتی
  رباعی
  ترانه
  داستان


عنوان این پست ویژگی های شعری شهریار و از بخش غزل , می باشد

در شعر او چه رمز و رازی نهفته است كه اینگونه شعرش همه‌گیر شده و هر گروه و طبقه در هر سن و سالی چنین باشوق  و ذوق شعر او را می‌خوانند و به خاطر می‌سپارند؟

 

 ساعت 4 صبح روز بیست‌وششم سال شصت‌وهفت شهریار شاعر بزرگ معاصر در تهران در بیمارستان مهر در سن هشتادوسه سالگی درگذشت. جای آن داشت كه به این مناسبت صفحاتی چند از مجله به بحث دربارة آثار او اختصاص می‌یافت. زیرا دربارة شاعری چون شهریار نباید شتابزده دست به قلم برد. بررسی و نقد آثار او مستلزم دقت و غور فراوان است اما این نوشته به منزلة نقد و بررسی آثار او می‌ماند برای وقت دیگر و فرصتی دیگر.

شهریار شاعری است كه عارف و عامی یاد او را گرامی می‌دارند. كمتر شاعری از چنین موهبتی برخوردار بوده است كه در زمان حیاتش به چنین شهرت و محبوبیتی رسیده باشد.

در شعر او چه رمز و رازی نهفته است كه اینگونه شعرش همه‌گیر شده و هر گروه و طبقه در هر سن و سالی چنین باشوق  و ذوق شعر او را می‌خوانند و به خاطر می‌سپارند؟

هر چند كه دربارة شعر شهریار تاكنون بحث‌های فراوان شده است و مقالات زیادی به رشتة تحریر كشیده‌اند اما سخن اصلی دربارة هر شاعر زمانی گفته می‌شود كه آخرین برگ زندگانی او را باد خزانی مرگ با خود برده باشد. از این رو باید در انتظار آن باشیم كه به زودی نقدهای عالمانه‌ای را دربارة آثار او از محققان و نكته‌سنجان سخن پارسی ببینیم و بخوانیم. اینك می‌خواهیم در این فرصت كوتاه نگرشی داشته باشیم دربارة اختصاصات شعری او...

اختصاصات شعری شهریار را می‌توان بدینگونه برشمرد:

ـ شهریار شاعری غزل‌سراست بدون آنك هفقط غزل سروده باشد و بدون آنكه انواع دیگر اشعارش از ارزش كمتری برخوردار باشند. مهمترین ارزش غزل او در ایجاد ارتباط سخت عاطفی با خوانندگان شعر است.  سادگی، شیوة مخصوص او در غزل‌سرائی است و شاعر ساده‌گرایی را گاه تا آنجا می‌رساند كه بعضی بیتهای یك غزل او همطراز با سایر بیتهای بلند شعرش نیستند، اما همین خود خصیصة دیگری از شعر او را آشكار می‌سازد كه برای عرضة اندیشه و احساس خود به زبان ساده از خطر كردن نمی‌هراسد و همین دل به دریا زدن و خطر كردن اوست كه او را در سرودن غزلهای ساده و دل‌انگیز سرآمد همعصرانش می‌سازد و غزلش را امتیازی خاص می‌بخشد تا بدانجا كه می‌گوید:

یار و همسر نگرفتم كه گرو بود سرم                              تو شدی مادر و ن با همه پیری پسرم

تو جگرگوشه هم از شیر بریدی و هنوز                           من بیچاره همان عاشق خونین جگرم

... پدرت گوهر خود را به زر و سیم فروخت                       پدر عشق بسوزد كه درآمد پدرم

 



بی‌گمان هیچیك از غزل‌‌سرایان معاصر را چنین شهامتی نبود كه واژه‌هایی چون «گرو»، «جگرگوشه»، «از شیر بریدن»، «پدرت»، «پدر عشق بسوزد» و امثال این واژه‌ها را در یك غزل لیریك همه را یكجا در استخدام خود درآورد و اكثر غزلهای او كه شهرتی عام یافته‌اند دارای این خصوصیت هستند و شعرشناسان امتیاز شهریار را در همین شهامت او در به كار گرفتن واژه‌هایی عامیانه با مهارت هر چه تمام‌تر در غزل او می‌دانند. به هر حال این یكی از اختصاصات شعری او به شمار می‌رود كه نمونه‌های بارز آن را در این غزلها می‌توان دید:

قمار عاشقان بردی ندارد، از نداران پرس/

ماهم آمد به در خانه و من خانه نبودم/

از تو بگذشتم و بگذاشتمت با دگران/

امشب از دولت می دفع ملالی كردیم/

آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا/

تا هست ای رفیق ندانی كه كیستم/

امشب ای ماه به درد دل من تسكینی ده/

از زندگانیم گله دارد جوانیم/

از كوری چشم فلك امشب قمر اینجاست/

نه وصلت دیده بودم كاشكی ای گل نه هجرانت/

نالد به حال زار من امشب سه تار من/

با رنگ و بویت ای گل، گل رنگ و بو ندارد/

و بسیاری از غرلها و قصاید و قطعات دیگر كه دارای همین سبك و سیاق‌اند.

در ایران كمتر كسی را می‌توان یافت كه اندك علاقه‌ای با شعر و ادب پارسی داشته باشد و حداقل دهها بیت از شعر شهریار را از حفظ ندانسته باشد و از میان شاعران معاصر بی‌شك كسی چون او در این زمینه خوش اقبال نبوده است.

خصوصیت دیگر شعری شهریار نوگرایی و ابداع او در ترسیم تابلوهای شاعرانه است كه از جملة آنها می‌توان «هذیان دل» و «افسانة شب» و تابلو بدیع و بی‌نظیر او «مولانا در خانقاه شمس‌تبریزی» و «تخت‌جمشید» و «دو مرغ بهشتی» و... نام برد كه این شعرها نشانة توجه خاص شهریار به منظومه‌سرایی است و شهریار در نحوة منظومه‌سرایی طرحی كاملاُّ نو و بدیع ارائه می‌دهد، تصویرهایش همه ابتكاری و به دور از ابتذال تقلید است. دربارة منظومة بلند «حیدربابا» كه به زبان تركی سروده شده و از شهرتی بی‌مانند برخوردار است اهل زبان سخن فراوان گفته‌اند كه باید به زبان تركی آشنا بود تا پی ارزش واقعی آن برد اما حتی ترجمه‌های فارسی این منظومه خواننده را چنان مجذوب خود می‌سازد كه از راه قیاس می‌توان دریافت كه ارزش واقعی شعر چگونه است

سومین خصوصیت شعری او بیشتر از شخصیت و نبوغ فكری او مایه می‌گیرد شناخت شعری اوست. شهریار بر خلاف دیگر شاعران همعصرش از همان آغاز به ستایش نیما برخاست و مدافع روش شعری نیما شد و حتی خود او در قالبهای شعری نیما چندین شعر سرود از بعضی از آنها مانند «ای وای مادرم» و «پیام به انیشتین» بسیار مشهور شد و از طرفی دیگر نیز بهترین شاعران نوگرای معاصر چون: سایه، مشیری، اخوان، سیمین بهبهانی، شفیعی و... علی‌رغم اخلاق خاص شهریار به او ارادت می‌ورزیدند و او را بهترین نوسرایان معاصر می‌دانستند و در هر فرصتی به دیدار او می‌شتافتند.

خصوصیت دیگر شعری او از آشنایی عمیقش با موسیقی ایرانی سرچشمه می‌گیرد، شهریار خود در جوانی سه‌تار می‌نواخت و با هنرمندانی چون صبا، رضا محجوبی، عبادی، بنان، قمر و مرضیه آشنایی فراوان داشت و همین آشنائیش با موسیقی ایرانی و هنرمندان باعث شده بود كه شعرش از لحاظ طنین و خوش‌آهنگی و جذب شنونده و تأثیر در خوانندگان اشعار بسیار موثر افتد و شهریار اغلب در زمانی كه شعر می‌سرود شعرش را در یكی از دستگاهها و مایه‌های ایرانی زیر لب زمزمه می‌كرد و شاید استقبال آهنگ سازان معاصر برای آهنگ ساختن بر روی شعرهای شهریار به همین علت باشد چون آهنگ‌سازان نمی‌توانند بر روی هر شعری آهنگ بسازند مگر آنكه شاعر در موقع سرودن شعر توجه خاصی به این مسئله داشته باشد.

آنچه باعث شده شهریار را شهریار سازد به طور خلاصه عبارتند از:

1ـ حساسیت فوق‌العادة او 2ـ حافظة بسیار قوی كه تا آخرین لحظة حیات نیز فتوردی در آن راه نیافته بود 3ـ آشنایی او با زبان عربی و شناختش از قرآن كریم 4ـ علاقة مفرط او به حافظ و در درجة بعد به سعدی و شناخت عمیق او از ادبیات كلاسیك 5ـ آشنایی او به زبان فرانسه 6ـ مطالعة عمیق او در ادبیات معاصر و زبان فلكلوریك 7ـ زندگانی خاص او كه از آغاز كودكی و دورة جوانی آمیخته با اضطراب و آشفتگی خاص بود و دوره‌های بعدی زندگی او نیز همواره خالی از بحران نبود. مجموعة این عوامل و عوامل ناشناختة دیگر دست به هم داد تا شاعری چون شهریار در ادب معاصر شناخته گردید. اینك شمع عمر او به خاموشی گراییده است اما یاد او و شعر او به هر حال همواره زنده خواهد بود.

 :: لینك ثابت نویسنده : leila 2lve-12 نظرات و پیشنهادات Comment  

مطالب پیشین

سنگرهای پایداری در ادب فارسی
مولفه های پست مدرن
لسان الغیب در متن عرفان
لسان الغیب در متن عرفان
شناسه های غزل پست مدرن
دروغ های مقدس
کارگاه شناخت ساختارهای شعر معاصر
اطلاعیه!!!
تاثیر نیما بر غزل معاصر
عاشورا و امام حسین علیه السلام در شعر فارسی
عاشورا شعر فارسی
شراب در شعر فارسی
ادامه ی بحث شراب در شعر فارسی
ادامه ی بحث شراب در شعر فارسی
ادامه ی بحث شراب در شعر فارسی


اطلاعات سایت
 

مدیران و نویسندگان
میلاد تقوایی
علی باقری

آمار بازدیدكنندگان
امروز : 1
دیروز : 1
كل : 9

مطالب و نظرات
كل مطالب :
كل نظر ها :


با شعرا
شهریار
قیصر امین پور
سهراب سپهری
نیما یوشیج
شمس لنگرودی
فاضل نظری
آرشیو

نظرسنجی

برای شعرا
:: ارسال شعر
:: گفتگو ...شب شعر آنلاین
:: ورود به سایت
:: عضویت در سایت

صفحه اصلی |  ارســـال شــعــــر |  ایمیل |   |  صفحه خانگی



 
head>